Modernizacja PMW do 2030 roku

Dział dotyczący współczesnych sił morskich.

Re: Modernizacja PMW do 2030 roku

Postprzez pio » 10 sty 2018, o 15:13

Ponadto BAE wczoraj przedstawiła takie rozwiązanie - Adaptable Deck Launcher, czyli nic innego jak "poziomy Mk 41"

Obrazek
"Bez zgody ani państwo nie może egzystować, ani rodzina" - Ksenofont
Avatar użytkownika
pio
Moderator
Moderator
 
Posty: 2823
Dołączył(a): 13 lut 2015, o 14:31

Re: Modernizacja PMW do 2030 roku

Postprzez analityk » 17 sty 2018, o 19:22

Czas rozpocząć szósty rok modernizacji marynarki wojennej :)
2017 rok to najbardziej udany rok dla polskiej marynarki wojennej przynajmniej od 2001 roku, kiedy to we wrześniu oddano do służby okręt projektu 130-Z, pierwotnie okręt wsparcia logistycznego, aktualnie-od 2009 roku-okręt dowodzenia siłami obrony przeciwminowej ORP "Kontradmirał Xawery Czernicki". Mimo wszystkich kontrowersji na wybrzeżu byłemu już ministrowi MON Antoniemu Macierewiczowi marynarze będą stawiać pomniki (jednak już nie zdążył z powrotem sprowadzić DMW z powrotem do Gdyni, co nastąpić miało w 2018 roku).
Szef MON: dowództwo Marynarki Wojennej wróci do Gdyni:
http://www.tvp.info/29463224/szef-mon-d ... i-do-gdyni

Sukcesy:
1) odbiór przez marynarkę wojenną niszczyciela min ORP "Kormoran"w dniu 28 listopada 2017 roku:
https://100latmw.wp.mil.pl/pl/articlesa ... -kormoran/
2) potencjalni nabywcy niszczycieli min projektu 258: Belgia, Dania, Estonia, Holandia, Niemcy, Litwa, Łotwa, spoza NATO: Indie, Szwecja
http://radioszczecin.pl/6,362920,najnow ... cie-zainte
3) umowy podpisane w 2017 roku:
a) rozpoczęcie drugiego największego od 2001 roku programu okrętowego na budowę 6 (nomen omen) holowników, które mają zostać dostarczone marynarce wojennej do 2020 roku:
http://www.remontowa-rsb.pl/aktualnosci ... rozpoczeta
http://www.portalmorski.pl/stocznie-sta ... i-wojennej
b) na budowę 2 niszczycieli min projektu 258:
http://www.remontowa-rsb.pl/aktualnosci ... -podpisany
c) na budowę 2 okrętów ratowniczych w ramach programu "Ratownik", w tym 1 w opcji, okręt (okręty) ma (mają) zostać zwodowany (zwodowane) w latach 2020-2022:
http://wybrzeze24.pl/aktualnosci/mon-za ... realizacje
http://www.polska-zbrojna.pl/home/artic ... -wojennej-
Porażki:
1) krytyczna sytuacja lotnictwa ratowniczego na wybrzeżu, reanimowanie przygotowanych do wycofania w latach 2018-2019 śmigłowców Mi-14 służących w Brygadzie Lotnictwa Marynarki Wojennej:
http://zbiam.pl/ratownicze-mi-14plr-kolejne-lata/
http://www.portalmorski.pl/bezpieczenst ... h-na-morzu
2) brak umowy na okręty obrony wybrzeża "Miecznik", przetarg anulowany-wstrzymany, było tak blisko: w lipcu 2015 roku Inspektorat Uzbrojenia rozpoczyna rozmowy z Polską Grupą Zbrojeniową wraz ze stocznią marynarki wojennej w stanie upadłości na temat dostaw okrętów, w marcu 2016 roku ostateczny wybór ofert czterech stoczni: Damen, DCNS, Navantia, TKMS, dokumentacja techniczna w trakcie uzupełnienia i wprowadzania zmian zgodnie z wymaganiami IU, podpisanie umowy planowane pierwotnie w I połowie 2017 roku, następnie II kwartale 2018 roku:
http://dziennikzbrojny.pl/aktualnosci/n ... i-i-czaple
3) anulowany przetarg na zbiornikowce paliwowe w ramach programu "Supply" pomimo, że 18 sierpnia 2017 roku na decyzje o anulowanie przetargu przez IU jeden z uczestników złożył odwołania do KIO:
http://zbiam.pl/supply-trafil-kosza/
4) anulowanie przetargu w ramach programu "Transhol" (budowa 8-9 kutrów do transportu środków zaopatrzenia oraz wykonywania prac holowniczych na redach i w portach: kuter holowniczo-komunikacyjny, kuter transportowo-pasażerski, motorówka transportowo-cumownicza, motorówka sztabowa), zadanie wstrzymano ze względu na przesunięcie finansowania po 2020r.,
5) próba reanimacji niszczejącego w basenie portowym okrętu podwodnego ORP "Orzeł" w trakcie którego kadłub okrętu został poważnie uszkodzony po kolizji z pływającym, suchym dokiem (2015 rok), a wnętrze (przedział akumulatorów?) strawione przez ogień 27 września 2017 roku, okręt ma zostać wycofany ze służby w latach 2022-2024:
https://www.trojmiasto.pl/wiadomosci/OR ... 20143.html
http://www.polska-zbrojna.pl/home/artic ... al-w-linii
Kontrowersje:
1) całkowite utajnienie projektów budowanych okrętów (holowniki, okręty ratownicze)
2) rezygnacja z przejęcia australijskiej fregaty typu OHP HMAS "Darwin", jedynej aktualnie dostępnej, pierwotny termin przejęcia dwóch innych okrętów tego typu: HMAS „Melbourne” i HMAS „Newcastle” IV kwartał 2017 roku:
http://www.gospodarkamorska.pl/MW,Sluzb ... ralii.html
http://adbr.com.au/hmas-darwin-decommissioned/
http://www.navy.gov.au/hmas-darwin
3) realizacja remontów i modernizacji okrętów, które już za kilka lat będą wycofane ze składu marynarki wojennej:
a) Remontowa SA zmodernizuje okręty rozpoznawcze ORP Hydrograf i ORP Nawigator (realizacja programu "Bielik"), oba okręty maja zostać wycofane do 2022 roku:
http://www.portalmorski.pl/bezpieczenst ... -nawigator
b) Naprawa główna i dokowa ORP "Piast", okrętu, który ma zostać wycofany najpóźniej w 2022 roku:
http://www.navship.pl/component/content ... piast.html
http://zbiam.pl/kontrakt-remont-orp-piast/

Kłamstwo 2017 roku
Wiceszef MON Bartosz Kownacki:
"W 2017 r. rozpocznie się realizacja programu "Orka". Chcemy jak najszybciej podpisać umowy ale chcemy mieć gwarancje, że będzie jak najszersze wykorzystanie polskich stoczni bo tutaj nie mamy gwarancji czy podmioty zewnętrzne nie będą chciały uzyskać zbyt dużo z tego tortu, który jest do podzielenia. (...) "niestety polskie stocznie mają tę zdolność budowy okrętów podwodnych, powiedziałbym delikatnie, bardzo ograniczoną, w związku z czym trzeba go tak zrealizować żeby możliwie szeroki potencjał w tych stoczniach ustanowić. My dziś bardzo łatwo moglibyśmy w ciągu dwóch miesięcy podpisać umowę w sprawie 'Orki' i zlecić to stoczni z Europy zachodniej, tylko jaka byłaby korzyść dla naszych przedsiębiorstw."
http://www.gospodarkamorska.pl/Stocznie ... oczni.html
analityk
Użytkownicy
Użytkownicy
 
Posty: 1045
Dołączył(a): 10 kwi 2011, o 16:22

W sprawie formalnej

Postprzez jasiol » 18 sty 2018, o 13:30

analityk napisał(a):Kłamstwo 2017 roku

A możesz dokładnie wskazać, gdzie skłamał?
jasiol
Użytkownicy
Użytkownicy
 
Posty: 490
Dołączył(a): 21 cze 2010, o 19:17
Lokalizacja: kraków

Re: Modernizacja PMW do 2030 roku

Postprzez DBR » 18 sty 2018, o 15:19

A czy w 2017 rozpoczęła się REALIZACJA programu "Orka"?
Avatar użytkownika
DBR
Użytkownicy
Użytkownicy
 
Posty: 2121
Dołączył(a): 16 lip 2015, o 20:57

Re: Modernizacja PMW do 2030 roku

Postprzez analityk » 19 sty 2018, o 00:23

W ramach uzupełnienia:
9 marzec 2015 rok-faktyczny początek modernizacji polskiej marynarki wojennej. W tym dniu odebrano 4 motorówki hydrograficzne typu Wildcat-40. 3 motorówki typu Wildcat-40 trafiły do Dywizjonu Zabezpieczenia Hydrograficznego 3 Flotylli Okrętów, a czwarta do 12 Dywizjonu Trałowców 8 Flotylli Obrony Wybrzeża. Zostały one wybudowane w irlandzkiej stoczni Safehaven Marine w Cork.
http://dgrsz.mon.gov.pl/aktualnosci/art ... graficzne/
http://www.gospodarkamorska.pl/wydarzen ... -foto.html

jasiol napisał(a):
A możesz dokładnie wskazać, gdzie skłamał?

Prowadził rozmowy w sprawie zakupu okrętów podwodnych. W połowie 2017 roku kontaktował się ze swoimi odpowiednikami w rządach Francji, Niemiec i Szwecji. Poznawał szczegóły ofert poszczególnych producentów, zakres ewentualnego wsparcia rządowego. Posiadał niezbędną wiedzę na temat stopnia zaawansowania negocjacji. Od września 2017 roku negocjacje ograniczyły się praktycznie tylko do jednego oferenta. Kluczowym tutaj okazały się pociski manewrujące i to one-a nie faktyczne potrzeby marynarki wojennej-zadecydowały o wyborze oferty. Jeszcze w II połowie grudnia 2017 roku miał możliwość wycofania się ze swoich deklaracji. Niestety w wyniku przesilenia politycznego w dniach 7-11 grudnia 2017 roku doszło do zmiany na stanowisku premiera. Nowy wstrzymał realizacje najdroższych programów zbrojeniowych i sprawa zakupu okrętów podwodnych zawisła w próżni. Na szczeblu ministerialnym w dniach 18-22 grudnia uzgadniano ostatnie szczegóły w sprawie ich wyposażenia i uzbrojenia...
analityk
Użytkownicy
Użytkownicy
 
Posty: 1045
Dołączył(a): 10 kwi 2011, o 16:22

Re: Modernizacja PMW do 2030 roku

Postprzez jasiol » 19 sty 2018, o 15:07

DBR napisał(a):A czy w 2017 rozpoczęła się REALIZACJA programu "Orka"?

Zgodnie z kanonicznym opracowaniem goltara (po raz kolejny wielkie dzięki!), tj. Ocena stanu realizacji PMT-18.12.2017, program Orka po raz pierwszy występował w planach z grudnia 2012, potem 2014 FAK, 2016 SW i WZTT.
Tak, że tak. Orka sobie idzie od 5 lat około, przynajmniej w postaci tak nazwanego programu.
:P
jasiol
Użytkownicy
Użytkownicy
 
Posty: 490
Dołączył(a): 21 cze 2010, o 19:17
Lokalizacja: kraków

Re: Modernizacja PMW do 2030 roku

Postprzez szafran » 19 sty 2018, o 18:25

analityk napisał(a):W ramach uzupełnienia:
9 marzec 2015 rok-faktyczny początek modernizacji polskiej marynarki wojennej. W tym dniu odebrano 4 motorówki hydrograficzne typu Wildcat-40. 3 motorówki typu Wildcat-40 trafiły do Dywizjonu Zabezpieczenia Hydrograficznego 3 Flotylli Okrętów, a czwarta do 12 Dywizjonu Trałowców 8 Flotylli Obrony Wybrzeża. Zostały one wybudowane w irlandzkiej stoczni Safehaven Marine w Cork.


Nota bene bardzo ładne motorówki :)

http://odwaszegofotokorespondenta.blogs ... czyli.html

Niestety to kolejna sytuacja w której MW RP takimi zakupami ratuje swoje etaty. Identycznie z holownikami. Od lat obserwuję operacje holownicze w porcie w Gdyni i nie pamiętam kiedy ostatnio okręt NATO korzystał z jednostki MW RP. Zawsze wykorzystują do tego cywilne holowniki.
szafran
Użytkownicy
Użytkownicy
 
Posty: 2438
Dołączył(a): 14 lut 2005, o 13:16
Lokalizacja: Sopot

Re: Modernizacja PMW do 2030 roku

Postprzez analityk » 20 sty 2018, o 02:30

Stocznia Crist, stały już partner francuskiego przemysłu stoczniowego, zwodowała okręt pomocniczy dla Marine Nationale:
http://www.gospodarkamorska.pl/Stocznie ... ennej.html
Ponownie można zapytać: gdzie byli w tym czasie polscy marynarze?

jasiol napisał(a):
Orka sobie idzie od 5 lat około, przynajmniej w postaci tak nazwanego programu.

Program Orka tak, ale wybór okrętów podwodnych trwa od 2006 roku. Pierwotnie umowę przewidywano podpisać w 2010 roku (i wycofać wszystkie Kobbeny do 2016 roku). Liczba zamawianych jednostek (orientacyjnie wyporność nawodna 1600-1700t, długość 65m) była zmienna: dwie, jedna, dwie, jedna :) Początkowo klasyczne diesel-elektryczne, później z napędem niezależnym od powietrza (AIP). Oferty były generalnie dwie: francuska i niemiecka.
Przykład kupowania pakietu uzbrojenia dla budowanego okrętu. Szacunkowy koszt zakupu to 98.4 miliony dolarów. W tym przypadku dla holenderskiej Sigmy 10514 zamówionej przez meksykańską marynarkę wojenną:
http://www.dsca.mil/major-arms-sales/me ... -torpedoes
Pakiet obejmuje:
- 6 pocisków przeciwokretowych RGM-84L Harpoon Block II,
- 23 pociski przeciwlotnicze krótkiego zasięgu Block II Rolling Airframe Missile (RAM) wraz z wyrzutnią RAM Block 2 MK 44 Mod 4 i kontenerami transportowymi
- 6 lekkich torped MK 54 Mod 0 i 2 trójrurowe wyrzutnie
- odpowiednia ilość amunicji kalibru 25 mm i 57mm
Niestety w Polsce postanowiono zaoszczędzić 100 milionów dolarów i korwetę wielozadaniową przekwalifikowano na okręt patrolowy. Może nawet 300 milionów dolarów, gdyż w ten sposób można dozbroić także obie fregaty typu OHP.
Jeszcze przypomnę:
Zakup pocisków przeciwlotniczych przez Chile w 2016 roku:
search.php?keywords=Chile+zakupi%C5%82o+3+&t=6313&sf=msgonly
http://www.dsca.mil/major-arms-sales/ch ... iles-essms
Koszty wyposażenia okrętów na przykładzie Tajlandii również z 2016 roku:
search.php?keywords=baht&t=6313&sf=msgonly
analityk
Użytkownicy
Użytkownicy
 
Posty: 1045
Dołączył(a): 10 kwi 2011, o 16:22

Re: Modernizacja PMW do 2030 roku

Postprzez Razparuk » 24 sty 2018, o 19:52

Avatar użytkownika
Razparuk
Użytkownicy
Użytkownicy
 
Posty: 1497
Dołączył(a): 26 lut 2005, o 21:53

Re: Modernizacja PMW do 2030 roku

Postprzez analityk » 28 sty 2018, o 01:58

Razparuk napisał(a):
Pojechał pan Dura po całości...

Zamiast bitewnego (przepraszam publicystycznego) uniesienia trochę zimnej kalkulacji i zastanowienia proponowałbym :)
Można np. zestawić plany DMW z lat 2001-2013 z tym, co faktycznie zostało zrealizowane i postawić pytanie dlaczego nic z tych zamierzeń nie wyszło. Kto blokował kolejne inicjatywy i pieniądze w budżecie MON?
Położenie stępki pod pierwszy z niszczycieli min (pierwotnie projektu 257) planowano w latach 2003-2004. Łącznie miało ich powstać od 3 do 5. Osobą, która wstrzymała prace nad nowym niszczycielem min w 2008 roku i osobiście przyznała się do tego był dowódca Marynarki Wojennej RP, wiceadmirał Andrzej Karweta. Budowa nowoczesnego okrętu zdolnego do transportu batalionu piechoty morskiej i 20-25 pojazdów mechanicznych (KTO, samochody ciężarowe) wypracowana w ramach koncepcji UTL, WOWOSZ przebiegać miała tak, aby jednostkę oddać do służby w latach 2007-2008. Jednocześnie z nią realizowany byłby proces formowania i szkolenia batalionu piechoty podległego bezpośrednio DMW. Łącznie marynarka wojenna deklarowała chęć budowy od 3 do 5 wielozadaniowych okrętów transportowych (wsparcia logistycznego, wsparcia działań połączonych, dowodzenia). Okręt wsparcia logistycznego ORP "Kontradmirał Xawery Czernicki" w tym czasie zostałby przebudowany na okręt-bazę dla morskich sił i operacji specjalnych. W tym czasie trwają prace stoczniowe przy pierwszej z korwet projektu 621. Terminów było wiele, ale można założyć, ze pierwsza z nich zostanie zwodowano w 2007-2008 roku, a następna w 2012-2013 roku. W 2010 roku przewidywano podpisanie umowy na 1-2 okręty podwodne (orientacyjnie wyporność nawodna 1600-1700t, długość 65m). Wszystkie używane okręty (fregaty typu OHP i okręty podwodne typu Kobben) miały zostać wycofane w latach 2016-2018. Przy ewentualnej gruntownej modernizacji systemów dowodzenia i kierowania ogniem, oraz zakupie nowych systemów uzbrojenia dla fregat służba tych jednostek mogłaby być przedłużona poza 2020 rok.
Wystarczy tylko przypomnieć program „Żeglarek”, czyli modernizację trzech kutrów rakietowych (KTR) typu Orkan. Środki wydane na ten cel w 2006 r. miały być prawdopodobnie wcześniej przeznaczone na „Gawrona”, ale ponieważ obawiano się, że zostaną one pod koniec roku utracone to przekazano je na dokończenie kutrów rakietowych

Program "Żeglarek" to sprawa bardzo skomplikowana i zawikłana. Pierwotnie 3 małe okręty rakietowe projektu 151 miały zostać zmodernizowane i uzbrojone w latach 2001-2003. Proces wyboru pocisków przeciwokrętowych trwał od połowy lat dziewięćdziesiątych XX wieku. Ostatecznie umowę podpisano w 2003 roku, okręty zmodernizowano w latach 2004-2007, ale uzbrojono dopiero w latach 2012-2013. Umowę na dostawę pocisków RBS-15 podpisano ze szwedzkim Saab w 2006 roku. Jej realizacja była znacznie opóźniona, gdyż strona amerykańska nie dostarczyła w terminie odbiorników GPS, oraz układów kierowania i naprowadzania. W ramach rekompensaty Saab początkowo dostarczył starsze wersje RBS-15 w wersji Mk.II. Zostały one zamontowane na ORP "Grom" pod koniec 2007 roku. Według różnych źródeł miały one następnie trafić na budowaną korwetę projektu 621, 2 okręty projektu 1241E (2008-2009), a nawet ORP "Kaszub" w ramach przeprowadzonego w latach 2012-2013 remontu. Koszty okazały się za wysokie (modernizacji okrętów projektu 1241E przeciwny był dowódca Marynarki Wojennej RP, wiceadmirał Andrzej Karweta, pierwotnie zakładano modernizację 4 jednostek tego typu), a w dwóch ostatnich także fakt, że jednostki miały być szybko-w ciągu 4-5 lat-wycofane.
kto podpowiedział kilka lat temu ministrowi Obrony Narodowej, że najlepszym okrętem podwodnym dla Marynarki Wojennej jest okręt typu 214?

DMW prowadziło w latach 2006-2010 niezależne analizy i testy, które jednoznacznie wskazywały na okręty podwodne typu "Scorpene" jako zdecydowanie bardziej odpowiadające sformułowanym wymaganiom niż oferta niemieckiego TKMS.
Niszczyciele min projektu 258:
powstał okręt o wiele droższy od swoich zachodnich odpowiedników

Warto zwrócić uwagę na liczbę urządzeń (w tym obserwacji technicznej) i wszelkiego rodzaju pojazdów autonomicznych znajdujących się na ORP "Kormoran". Nieprzypadkowo pojawiają się informacje, że jest to jeden z najlepiej wyposażonych na świecie okrętów tej klasy na świecie...
analityk
Użytkownicy
Użytkownicy
 
Posty: 1045
Dołączył(a): 10 kwi 2011, o 16:22

Re: Modernizacja PMW do 2030 roku

Postprzez oskarm » 28 sty 2018, o 13:15

Podobno w ostatniej umowie na Kormorany jest tez pakiet wsparcia eksploatacyjnego.
oskarm
Użytkownicy
Użytkownicy
 
Posty: 1944
Dołączył(a): 12 maja 2006, o 15:47
Lokalizacja: 3miasto

Re: Modernizacja PMW do 2030 roku

Postprzez Thorwald » 28 sty 2018, o 17:44

analityk napisał(a):DMW prowadziło w latach 2006-2010 niezależne analizy i testy, które jednoznacznie wskazywały na okręty podwodne typu "Scorpene" jako zdecydowanie bardziej odpowiadające sformułowanym wymaganiom niż oferta niemieckiego TKMS.


Mógłbyś napisać coś więcej jakie to przewagi na Bałtyku ma "Scorpene" nad U212CD ?
Thorwald
Użytkownicy
Użytkownicy
 
Posty: 258
Dołączył(a): 25 lip 2016, o 19:06

Re: Modernizacja PMW do 2030 roku

Postprzez Razparuk » 28 sty 2018, o 18:47

Za kasę to nawet dżonka daje rade na Bałtyku...
Avatar użytkownika
Razparuk
Użytkownicy
Użytkownicy
 
Posty: 1497
Dołączył(a): 26 lut 2005, o 21:53

Re: Modernizacja PMW do 2030 roku

Postprzez analityk » 29 sty 2018, o 14:10

oskarm napisał(a):
Podobno w ostatniej umowie na Kormorany jest tez pakiet wsparcia eksploatacyjnego.

Trzy pakiety wsparcia logistycznego-MON zamieszcza artykuł "W kierunku nowoczesnej Marynarki Wojennej", gdzie chwali się modernizacja śmigłowców W-3WARM ANAKONDA i okrętów transportowo-minowych projektu 767 :) :
http://www.mon.gov.pl/aktualnosci/artyk ... 017-12-29/

Thorwald napisał(a):
Mógłbyś napisać coś więcej jakie to przewagi na Bałtyku ma "Scorpene" nad U212CD?

Tego to nie wiem. Mogę napisać jakie to przewagi podobno miał Scorpene nad Type 214, gdy obie oferty były analizowane (2009-2010). Co do danych technicznych: niższe koszty eksploatacji w okresie 30 lat użytkowania okrętu, większa autonomiczność (zdecydowanie), większa prędkość podwodna (nieznacznie, przy czym z AIP niższa?), większa głębokość zanurzenia, wyżej oceniony napęd niezależny od powietrza (bezpieczeństwo, koszty, serwisowanie, terminy dostaw). Francuzi podobno oferowali szybsze terminy dostaw, niższe koszty serwisowania, większy dostęp do technologii, wyższą gotowość do przeniesienia produkcji do Polski. Tylko dotyczy to klasycznych diesel-elektrycznych okrętów podwodnych (orientacyjnie wyporność nawodna 1600-1700t, długość 65m). Później wymagania były modyfikowane: rozpatrywano już tylko okręty podwodne z napędem niezależnym od powietrza, następnie uzbrojone w pociski manewrujące, a teraz to takie, że zapewniają totalną dominację na Bałtyku (i większe ponad 2000t wyporności, długość około 75-80m).
Tekst z 2011 roku o współpracy DCNS (obecnie Naval Group) ze Stocznią Marynarki Wojennej (SMW):
http://biznes.gazetaprawna.pl/artykuly/ ... login=prod
analityk
Użytkownicy
Użytkownicy
 
Posty: 1045
Dołączył(a): 10 kwi 2011, o 16:22

Re: Modernizacja PMW do 2030 roku

Postprzez oskarm » 30 sty 2018, o 12:00

analityk napisał(a):
oskarm napisał(a):
Podobno w ostatniej umowie na Kormorany jest tez pakiet wsparcia eksploatacyjnego.

Trzy pakiety wsparcia logistycznego-MON zamieszcza artykuł "W kierunku nowoczesnej Marynarki Wojennej", gdzie chwali się modernizacja śmigłowców W-3WARM ANAKONDA i okrętów transportowo-minowych projektu 767 :) :
http://www.mon.gov.pl/aktualnosci/artyk ... 017-12-29/
Dzięki!
oskarm
Użytkownicy
Użytkownicy
 
Posty: 1944
Dołączył(a): 12 maja 2006, o 15:47
Lokalizacja: 3miasto

Poprzednia stronaNastępna strona

Powrót do Marynarka wojenna

Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: asimo2 i 3 gości